Contribuições Da Psicologia Positiva Na Avaliação Psicológica
DOI:
https://doi.org/10.15448/1980-8623.2025.1.47144Palavras-chave:
Avaliação, Medidas, TestesResumo
A psicologia positiva tem se mostrado um movimento de grande crescimento nas últimas décadas, marcando-se por seu caráter multidisciplinar. O impacto desse movimento na área da avaliação psicológica é foco do presente texto teórico, visto que o processo de construção de medidas de avaliação de construtos positivos permitiu a compreensão das características individuais na expressão de comportamentos, a objetividade e o status científico necessário para o campo, possibilitando a medição objetiva dos construtos enfocados pela psicologia positiva. Uma revisão dos principais instrumentos existentes no contexto brasileiro é apresentada, contemplando ferramentas internacionais que foram adaptadas e/ou validadas para uso no país, aquelas que foram desenvolvidas no Brasil e as que se encontram aprovadas para uso profissional. Além disso, a aplicação da psicologia positiva na avaliação psicológica no contexto organizacional e educacional foi apresentada, de forma a ilustrar a amplitude de aplicações que a área pode alcançar.
Downloads
Referências
Ackerman, C. E., Warren, M. A., & Donaldson, S. I., (2018). Scaling the heights of positive psychology: A systematic review of measurement scales. International Journal of Wellbeing, 8(2), 1-21. https://doi.org/10.5502/ijw.v8i2.734. DOI: https://doi.org/10.5502/ijw.v8i2.734
Altaf, A., & Marsek, M. (2021). Visualizing the knowledge domain of Work Engagement through Bibliometric Analysis. Library Philosophy and Practice, 5300. https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/5300
Associação Nacional de Pesquisa e Pós-Graduação em Psicologia (2025). Diretório de GTs Thereza Mettel, Gt 06 - Avaliação em Psicologia Positiva e Criatividade. https://www.cadastro.anpepp.org.br/grupotrabalho/view?ID_GRUPO_TRABALHO=41
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2014). Job Demands-Resources Theory. In P. Y. Chen, C. L. Cooper (Eds.), Wellbeing: a complete reference guide (pp. 37-64). John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781118539415.wbwell019. DOI: https://doi.org/10.1002/9781118539415.wbwell019
Bandeira, C. M., Giacomoni, C. H., & Hutz, C. S. (2015). Tarefas Preditoras de Otimismo em Crianças (TAPOC): Construção e evidências de validade. Avaliação Psicológica, 14(2), 199-206. https://doi.org/10.15689/ap.2015.1402.04. DOI: https://doi.org/10.15689/ap.2015.1402.04
Barboza, C. M. (2022). Escala brasileira de autoconceito infantil: construção e investigação das qualidades psicométricas. Tese de doutorado. Pontifícia Universidade Católica de Campinas. https://repositorio.sis.puc-campinas.edu.br/handle/123456789/16668.
Barros, R. M. A., Martín, J. I. G., & Pinto, J. F. V. C. (2010). Investigação e prática em psicologia positiva. Psicologia Ciência e Profissão, 30(2), 318-327. https://doi.org/10.1590/S1414-98932010000200008 DOI: https://doi.org/10.1590/S1414-98932010000200008
Bentivi, D. R. C., Bastos, A. V. B & Carneiro, L. L. (2021). Novas configurações no mundo do trabalho: desafios postos à psicologia positiva. In A. C. S. Vazquez & C. S. Hutz (Orgs.), Psicologia Positiva Organizacional e do Trabalho (pp. 71-104). Hogrefe.
Bohlmeijer, E., & Westerhof, G. (2021). The Model for Sustainable Mental Health: Future Directions for Integrating Positive Psychology into Mental Health Care. Frontiers in Psychology, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.747999. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.747999
Bresó, E., Salanova, M., & Schaufeli, W. B. (2007). In Search of the “Third Dimension” of Burnout: Efficacy or Inefficacy? Applied Psychology, 56, 460–478. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2007.00290.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2007.00290.x
Bueno, J. M. H., & Ricarte, M. D. (2017). Aspectos históricos da testagem psicológica: contexto internacional e nacional. In M. R. C. Lins, & J. C. Borsa (Orgs.), Avaliação psicológica: aspectos teóricos e práticos (pp. 38-55). Editora Vozes.
Carr, A., Cullen, K., Keeney, C., Canning, C., Mooney, O., Chinseallaigh, E., & O’Dowd, A. (2020). Effectiveness of positive psychology interventions: a systematic review and meta-analysis. The Journal of Positive Psychology, 16(6), 749–769. https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1818807. DOI: https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1818807
Ciarrochi, J., Hayes, S. C., Oades, L. G., & Hofmman, S. G. (2022). Toward a Unified Framework for Positive Psychology Interventions: Evidence-Based Processes of Change in Coaching, Prevention, and Training. Frontiers in Psychology, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.809362. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.809362
Cintra, C. L., & Guerra, V. M. (2017). Educação Positiva: A aplicação da Psicologia Positiva a instituições educacionais. Psicologia Escolar e Educacional, 21(3), 505-514. https://doi.org/10.1590/2175-35392017021311191. DOI: https://doi.org/10.1590/2175-35392017021311191
Costantini, A., De Beer, L. T., Klooster, P. M. T., Zondervan-Zwijnenburg, M. A. J., Vera, M. & van Zyl, L. E. (2022). Positive Psychological Assessments: Modern Approaches, Methodologies, Models and Guidelines: Current perspectives. Frontiers of Psychology, 13,1020653. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1020653. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1020653
Dametto, D. M., & Noronha, A. P. P. (2019). Construção e validação da escala de forças de caráter para adolescentes (EFC-A). Paidéia, 29, e2930. https://doi.org/10.1590/1982-4327e2930. DOI: https://doi.org/10.1590/1982-4327e2930
De Beer, L. T., Schaufeli, W. B., De Witte, H., Hakanen, J., Shimazu, A., Glaser, J., Seubert, C., Bosak, J., Sinval, J., & Rudnev, M. (2020). Measurement invariance of the Burnout Assessment Tool (BAT) across seven cross-national representative samples. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17, 4604. https://doi.org/10.3390/ijerph17155604. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph17155604
De Beer, L., Schaufeli, W. B., De Witte, H., Hakanen, J. J., Kaltiainen, J., Glaser, J., Seubert, C., Shimazu, A., Bosak, J., Procházka, J., Kajzar, A., & Christensen, M. (2024). Revisiting a global burnout score with the Burnout Assessment Tool across nine country samples. European Journal of Psychological Assessment. https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000839. DOI: https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000839
De Beer, L., Van der Vaart, L., Escaffi-Schwarz, M., De Witte, H., & Schaufeli, W.B. (2024). Maslach Burnout Inventory – General Survey: A systematic review and meta-analysis of measurement properties. European Journal of Psychological Assessment. https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000797. DOI: https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000797
Dias-Viana, J. L., & Noronha, A. P. P. (2021). Escala de Bem-Estar Subjetivo Escolar (EBESE): elaboração e validação de uma medida para avaliação educacional. Ciencias Psicológicas, 15(1), e2349. https://doi.org/10.22235/cp.v15i1.2349. DOI: https://doi.org/10.22235/cp.v15i1.2349
Donaldson, S. I., Dollwet, M., & Rao, M. A. (2014). Happiness, excellence, and optimal human functioning revisited: Examining the peer-reviewed literature linked to positive psychology. The Journal of Positive Psychology, 10(3), 185–195. https://doi.org/10.1080/17439760.2014.943801. DOI: https://doi.org/10.1080/17439760.2014.943801
Donaldson, S. I., Van Zyl, L. E., & Donaldson, S. I. (2021). PERMA+4: A framework for work-related wellbeing, performance and positive organizational psychology 2.0. Frontiers in Psychology, 12, 817244. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.817244. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.817244
Giacomoni, C. H, & Hutz, C. S. (2008). Escala multidimensional de satisfação de vida para crianças: Estudos de construção e validação. Estudos de Psicologia (Campinas), 25(1), 23-35. https://doi.org/10.1590/S0103-166X2008000100003. DOI: https://doi.org/10.1590/S0103-166X2008000100003
Giacomoni, C. H., & Hutz, C. S. (2006). Escala de afeto positivo e negativo para crianças: estudos de construção e validação. Psicologia Escolar e Educacional, 10(2), 232-245. https://doi.org/10.1590/S1413-85572006000200007. DOI: https://doi.org/10.1590/S1413-85572006000200007
Hadžibajramović, E., Schaufeli, W., & De Witte, H. (2024). The ultra-short version of the Burnout Assessment Tool (BAT4) – Development, validation, and measurement invariance across countries, age and gender. PLoSONE, 19(2), e0297843. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0297843. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0297843
Hutz, C. S. (2016). Introdução. In C. S. Hutz (Org.), Avaliação em Psicologia Positiva: técnicas e medidas (pp. 7-18). Editora Hogrefe.
Hutz, C. S., Bandeira, D. R, Trentini, C. M. & Vazquez, A. C.S (2020). Avaliação psicológica no contexto organizacional. Artmed.
Joshi, B. & Khan, T. (2024). Systematic Review Analysis on The Role of Positive Education in Promoting Well-Being. BSSS Journal of Education, 13(1), 16-39. https://doi.org/10.51767/je1302. DOI: https://doi.org/10.51767/je1302
Kiptiony, G. J. (2024). Promoting a thriving school community: Investigating the effectiveness of positive psychology interventions for improved teacher-student and staff relationships-A critical review. Journal of Education Management & Leadership (JEML), 3(1), 26–40. https://doi.org/10.51317/jeml.v3i1.514. DOI: https://doi.org/10.51317/jeml.v3i1.514
Lheureux, F., Truchot, D., Borteyrou, X., & Rascle, N. (2017). The Maslach Burnout Inventory-Human Services Survey (MBI-HSS): Factor structure, wording effect and psychometric qualities of known problematic items. Journal in Human Factors, 80, 161–186. https://doi.org/10.3917/th.802.0161 DOI: https://doi.org/10.3917/th.802.0161
Lima, M. A., Silva, T. B., Luz, J. V., & Zanon, C. (2023). Avaliação psicológica positiva no Brasil: desenvolvimento e aplicação. In K. S. Oliveira, C. T. Reppold, E. M. Peixoto, & D. S. Zanini (Orgs.), Avaliação em psicologia positiva: fundamentos e integração na prática profissional. Ibap e Editora Vozes.
Linton, M., Dieppe, P., & Medina-Lara, A. (2016). Review of 99 self-report measures for assessing well-being in adults: exploring dimensions of well-being and developments over time. BMJ Open, 6, e010641. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2015-010641. DOI: https://doi.org/10.1136/bmjopen-2015-010641
Lomas, T., & Ivtzan, I. (2016). Professionalizing positive psychology: Developing guidelines for training and regulation. International Journal of Wellbeing, 6(3), 96- 112. http://doi.org/10.5502/ijw.v6i3.4. DOI: https://doi.org/10.5502/ijw.v6i3.523
Lomas, T., Waters, L., Williams, P., Oades, L. G., & Kern, M. L. (2020). Third wave positive psychology: broadening towards complexity. The Journal of Positive Psychology, 16(5), 660–674. https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1805501 DOI: https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1805501
Lopez, S. J & Snyder, C.R. (2004). Positive Psychological Assessment: A Handbook of Models and Measures. American, Psychological Association. DOI: https://doi.org/10.1037/10612-000
Marasca, A. R., Oliveira, C. M., Giacomoni, C. H., & Bandeira, D. R. (2022). Avaliação de variáveis positivas no contexto escolar. In C. S. Hutz, D. R. Bandeira, C. M. Trentini, & J. P. Giordani (Orgs.), Avaliação psicológica no contexto escolar e educacional (pp. 229-242) Artmed.
Maslach, C., Jackson, S. E., & Leiter, M. P. (1996). The Maslach Burnout Inventory — Test manual. Consulting Psycologist Press.
Mazzetti, G., Robledo, E., Vignoli, M., Topa, G., Gugliemi, D., & Schaufeli, W.B. (2023). Work engagement: A meta-analysis using the Job Demands-Resources (JD-R) Model. Psychological Reports, 126, 1069-1107. https://doi.org/10.1177/00332941211051988. DOI: https://doi.org/10.1177/00332941211051988
Moskowitz, J. T., Cheung, E. O., Freedman, M., Fernando, C., Zhang, M. W., Huffman, J. C., et al. (2021). Measuring positive emotion outcomes in positive psychology interventions: a literature review. Emotion Review, 13, 60–73. https://doi.org/10.1177/1754073920950811. DOI: https://doi.org/10.1177/1754073920950811
Nakano, C. T. (2018). Psicologia positiva aplicada à educação. Vetor Editora.
Nascimento, E. & Vasconcelos, A. G. (2016). O percurso da avaliação psicológica nos simpósios da ANPEPP. Avaliação psicológica, 15(1), 125-128. http://pepsic.bvsalud.org/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1677-04712016000100014&lng=pt&tlng=pt. DOI: https://doi.org/10.15689/ap.2016.1501.13
Oliveira, K. S., & Moreira, G. V. F. (2024). Aplicações da psicologia positiva para a avaliação psicológica. In C. H. Giacomoni & V. M. Guerra (Orgs.), Psicologia Positiva: introdução e aplicações. Vetor.
Oliveira, K. S., & Nakano, T. C. (2023). Desafios da avaliação psicológica na perspectiva das três ondas da psicologia positiva. In K. S. Oliveira, C. T. Reppold, E. M. Peixoto, & D. S. Zanini (Orgs.), Avaliação em psicologia positiva: fundamentos e integração na prática profissional (pp. 25-37). Ibap e Editora Vozes.
Owens, R. L., & Waters, L. (2020). What does positive psychology tell us about early intervention and prevention with children and adolescents? A review of positive psychological interventions with young people. The Journal of Positive Psychology, 15(5), 588–597. https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1789706 DOI: https://doi.org/10.1080/17439760.2020.1789706
Pires, J. G., Nunes, M. F. O., & Nunes, C. H. S. S. (2015). Instrumentos Baseados em Psicologia Positiva no Brasil: uma Revisão Sistemática. Psico-USF, 20(2), 287-295. https://doi.org/10.1590/1413-82712015200209. DOI: https://doi.org/10.1590/1413-82712015200209
Pureza, J. R., Kuhn, C. H. C., Castro, E. K., & Lisboa, C. S. M. (2012). Psicologia positiva no Brasil: uma revisão sistemática da literatura. Revista Brasileira de Terapias Cognitivas, 8(2), 109-117. https://pepsic.bvsalud.org/pdf/rbtc/v8n2/v8n2a06.pdf. DOI: https://doi.org/10.5935/1808-5687.20120016
Reppold, C. T., & Hutz, C. S. (2021). Intervenções em Psicologia Positiva no contexto escolar e educacional. Vetor Editora.
Reppold, C. T., D’Azevedo, L. S., Tocchetto, B. S., Diaz, G. B., Kato, S. K., & Hutz, C. S. (2019). Avanços da psicologia positiva no Brasil. Revista Psicologia para América Latina, 32, 133-141. https://pepsic.bvsalud.org/pdf/psilat/n32/a05n32.pdf
Ryff, C. D. (2022). Positive psychology: Looking back and looking forward. Frontiers in Psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.840062. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.840062
Schaufeli, W. B. (2018). O que é engajamento? In A. C. S Vazquez & C. S. Hutz (Orgs.), Aplicações da psicologia positiva: Trabalho e organizações (pp. 33-62). Hogrefe.
Schaufeli, W. B. (2021). Engaging leadership. How to promote work engagement? Frontiers in Psychology, 12, 754556. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.754556. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.754556
Schaufeli, W. B. (2023). Burnout: Acritical overview. In L. M. Lapierre & C. Cooper (Eds.), Cambridge companion to organizational stress and well-being (pp. 214-259). Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/9781009268332.012
Schaufeli, W. B., De Witte, H. (2023). A fresh look at burnout: The Burnout Assessment Tool (BAT). In C. U. Krägeloh, M. Alyami, & O. N. Medvedev (Eds.), International Handbook of Behavioral Health Assessment (pp. 1-24). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-89738-3_54-1. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-89738-3_54-1
Schaufeli, W. B., Desart, S., & De White, H. (2020). The Burnout Assessment Tool (BAT) – Een nieuw instrument voor het meten van burn-out [The Burnout Assessment Tool (BAT) – a novel instrument to measure burnout]. Tijdschrift voor Klinische Psychologie, 50, 267-283. https://www.wilmarschaufeli.nl/publications/Schaufeli/553.pdf.
Schaufeli, W., & Salanova, M. (2011). Work engagement: On how to better catch a slippery concept. European Journal of Work and Organizational Psychology, 20(1), 39–46. https://doi.org/10.1080/1359432X.2010.515981. DOI: https://doi.org/10.1080/1359432X.2010.515981
Schaufeli, W. B., Salanova, M., Gonzélez-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A confirmative analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3, 71–92. https:// doi.org/10.1023/A:1015630930326.
Schaufeli, W. B., & Taris, T. W. (2005). The conceptualization and measurement of burnout: Common ground and worlds apart. Work Stress, 19, 256–262, https://doi.org/10.1080/02678370500385913. DOI: https://doi.org/10.1080/02678370500385913
Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V. & Bakker, A. (2020). The measurement of burnout and engagement: A confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3, 71-92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326 DOI: https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
Schaufeli, W.B., Desart, S., & De Witte, H. (2020). De Burnout Assessment Tool (BAT) – Een nieuw instrument voor het meten van burn-out [The Burnout Assessment Tool (BAT) – A novel instrument to measure burn-out]. Tijdschrift voor Klinische Psychologie, 50, 267-283. https://www.wilmarschaufeli.nl/publications/Schaufeli/553.pdf. DOI: https://doi.org/10.1037/t92259-000
Scorsolini-Comin, F., & Santos, M. A. (2010). Psicologia positiva e os instrumentos de avaliação no contexto brasileiro. Psicologia Reflexão e Crítica, 23(3), 440-448. https://doi.org/10.1590/S0102-79722010000300004. DOI: https://doi.org/10.1590/S0102-79722010000300004
Segabnazi, J. D., Zortea, M., Zanon, C., Bandeira, D. R., Giacomoni, C. H., & Hutz, C. S. (2012). Escala de afetos positivos e negativos para adolescentes: adaptação, normatização e evidências de validade. Avaliação Psicológica, 11(1), 1-12. https://www.redalyc.org/pdf/3350/335027499002.pdf.
Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive Psychology: an introduction. American Psychologist, 55(1), 5-14. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.5. DOI: https://doi.org/10.1037//0003-066X.55.1.5
Shuck, B. (2011). Integrative Literature Review: Four Emerging Perspectives of Employee Engagement: An Integrative Literature Review. Human Resource Development Review, 10(3), 304-328. https://doi.org/10.1177/1534484311410840. DOI: https://doi.org/10.1177/1534484311410840
Sinval, J., Vazquez, A. C., Hutz, C. S., Schaufeli, W. B., & Silva, S. (2022). Burnout Assessment Tool (BAT): Validity evidence for Brazil and Portugal. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19, 1344. https://doi.org/10.3390/ijerph19031344. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph19031344
Souza, L. S., & Murgo, C. S. (2024). Teacher Self-efficacy Scale for the use of active methodologies: validity based on external criteria. Estudos de Psicologia (Campinas), 41, e220098. https://doi.org/10.1590/1982-0275202441e220098 DOI: https://doi.org/10.1590/1982-0275202441e220098
Tejada-Gallardo, C., Blasco-Belled, A., Torrelles-Nadal, C. et al. (2020). Effects of School-based Multicomponent Positive Psychology Interventions on Well-being and Distress in Adolescents: A Systematic Review and Meta-analysis. Journal of Youth Adolescence, 49, 1943–1960. https://doi.org/10.1007/s10964-020-01289-9. DOI: https://doi.org/10.1007/s10964-020-01289-9
Tetrick, L. E. (2002). Individual and organizational health. In D. Ganster & P.L. Perrewe (Eds.), Research in organizational stress and well-being (pp. 107-141). JAI Press. DOI: https://doi.org/10.1016/S1479-3555(02)02003-6
van Zyl, L. E., & Rothmann, S. (2022). Grand Challenges for Positive Psychology: Future Perspectives and Opportunities. Frontiers in Psychology, 13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.833057. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.833057
Vazquez, A. C. S, Freitas, C. P. P., & Hutz, C. S. (2025). Burnout hoje: o que sabemos e como podemos lidar com ele. Vetor.
Vazquez, A. C. S, Magnan, E. S., Pacico, J. C., Hutz, C. S. & Schaufeli, W. B. (2015). Adaptation of the Brazilian version of the Utrecht Work Engagement Scale. Psico-USF, 20, 2, 207–217. https://doi.org/10.1590/1413-82712015200202 DOI: https://doi.org/10.1590/1413-82712015200202
Vazquez, A.C. S. (2018). A psicologia positiva organizacional e do trabalho (PPOT): fundamentos e aplicações. In A. C. S. Vazquez, & C. S. Hutz (Orgs.), Aplicações da Psicologia Positiva: Trabalho e Organizações (pp. 5-32). Hogrefe.
Vázquez, C., Hervás, G., Rahona, J. J., & Gómez, D. (2009). Psychological well-being and health. Contributions of positive psychology. Anuario de Psicología Clínica y de la Salud, 5, 15-27. https://idus.us.es/server/api/core/bitstreams/60c6a5e4-860d-4a76-b87e-14332f402083/content.
Vinueza-Solórzano, A. M., Portalanza-Chavarria, C. A., Freitas, C. P. P, Schaufeli, W. B., De Witte, H., Vazquez, A. C. S, & Hutz, C. S. (2021). The Ecuadorian version of the Burnout Assessment Tool (BAT): Adaptation and validation. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18, 7171. https://doi.org/10.3390/ijerph18137121. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph18137121
Vo, D. T., & Allen, K. A. (2022). A systematic review of school-based positive psychology interventions to foster teacher wellbeing. Teachers and Teaching, 28(8), 964–999. https://doi.org/10.1080/13540602.2022.2137138. DOI: https://doi.org/10.1080/13540602.2022.2137138
Waters, L., Algoe, S. B., Dutton, J., Emmons, R., Fredrickson, B. L., Heaphy, E., … Steger, M. (2021). Positive psychology in a pandemic: buffering, bolstering, and building mental health. The Journal of Positive Psychology, 17(3), 303–323. https://doi.org/10.1080/17439760.2021.1871945. DOI: https://doi.org/10.1080/17439760.2021.1871945
Wechsler, S. M., Hutz, C. S. & Primi, R. (2019). O desenvolvimento da avaliação psicológica no Brasil: Avanços históricos e desafios. Avaliação Psicológica, 18(2), 121-128. http://dx.doi.org/10.15689/ap.2019.1802.15466.02. DOI: https://doi.org/10.15689/ap.2019.1802.15466.02
Wissing, M. P. (2022). Beyond the “Third Wave of Positive Psychology”: challenges and opportunities for future research. Frontiers in Psychology, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.795067. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.795067
Yakushko, O., & Blodgett, E. (2021). Negative Reflections About Positive Psychology: On Constraining the Field to a Focus on Happiness and Personal Achievement. Journal of Humanistic Psychology, 61(1), 104-131. https://doi.org/10.1177/0022167818794551. DOI: https://doi.org/10.1177/0022167818794551
Zanini, D. S., Fernandes, I. A., & Noronha, A. P. P. (2023). Fundamentos da avaliação em psicologia positiva. In K. S. Oliveira, C. T. Reppold, E. M. Peixoto, & D. S. Zanini (Orgs.), Avaliação em psicologia positiva: fundamentos e integração na prática profissional (pp.). Ibap e Editora Vozes.
Zanon, C., Bastianello, M. R., Cerentini, J., & Hutz, C. S. (2013). Desenvolvimento e validação de uma escala de afetos positivos e negativos. Psico-USF, 18(2), 193-201. https://doi.org/10.1590/S1413-82712013000200003. DOI: https://doi.org/10.1590/S1413-82712013000200003
Downloads
Publicado
Como Citar
Edição
Seção
Licença
Copyright (c) 2025 Tatiana de Cássia Nakano, Ana Cláudia Souza Vasquez, Camélia Santina Murgo, Alexandra Cecília Portalanza-Chavarría, Cláudia Hofheinz Giacomoni, Cláudio Simon Hutz

Este trabalho está licenciado sob uma licença Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

